Üç Boğaz Barajı
Üç Boğaz Barajı

ÜÇ BOĞAZ BARAJI (ÜÇ GEÇİT BARAJI-ÇİN)

 

Üç Boğaz Barajı Çin’in Hubei eyaleti, Yiling bölgesinde Sandouping kasabası yakınlarında bulunan, Yangtze Nehri üzerine kurulmuş bir hidroelektrik barajıdır. Üç Boğaz Barajı 22500 MW kapasite ile dünyanın en büyük hidroelektrik barajıdır. Yıllık elektrik üretiminde ise İtaipu Barajından sonra dünyanın ikinci büyük barajıdır.

Üç Geçit Barajı
Üç Geçit Barajı

Gemi lifti hariç bitmiştir ve tam kapasite ile çalışmaya 4 Haziran 2012 de başlamıştır. Herbir ana türbin 700 MW kapasiteye sahiptir. Barajın gövde inşaatı 2006 yılında tamamlanmıştır. Barajın 32 ana türbini ve 50MW gücünde iki küçük türbini bulunmaktadır. Elektrik üretiminin yanı sıra baraj Yangtze Nehri üzerindeki gemi trafiği kapasitesini artırmayı ve ayrıca sel baskınlarını önlemeyi hedeflemektedir. Çin hükümeti projeyi teknoloji harikası türbinleri ve karbon emisyonunu düşürmesi açısından mühendislik, sosyal ve ekonomik açılardan tarihi bir proje olarak görmektedir. Ancak baraj bazı arkeolojik ve tarihi alanların su altında kalmasına ve 1.3 milyon kişinin bölgeden taşınmak zorunda kalmasına sebep olmuştur. Bölgede ciddi ekolojik değişimlere ve yer kayması riskinin artmasına sebep olmuştur. Barajın yapımı hem Çin’de hem de dünya da ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Hidroelektrik Santral (Barajlar)

Baraj, eski zamanlardan beri insanlığın su ihtiyacını karşılamak ve tarımsal alanların sulanması amacıyla inşaa edilen su yapılarıdır. Günümüzün modern barajları stratejik öneme sahiplerdir. Çünkü;

  • Enerji üretiminde gelişmekte olan ülkelerde büyük pay sahibidirler.
  • Ülkenin tarımsal hayatı için büyük önem taşırlar.
  • Taşkın önleme amacıyla inşaa edildiklerinden, yıkılmaları halinde büyük alanlarda su baskınları yaşanmaktadır.

Bir ülkenin enerji üretiminin en doğal ve en ucuz yoludur. Hidroelektrik enerji üreten barajlar, diğer enerji üretim türlerine göre daha çevrecidirler. Yalnız son zamanlarda büyük barajların inşaaları durdurulmuştur. Alansal olarak çok büyük barajlar, bulunduğu bölgenin iklimini değiştirmekte veekolojik dengeyi değiştirmektedirler.

Özellikle bol yağış alan yerlerde taşkın önleme amacıyla bağlamalar, barajlar ve göletler inşaa edilmektedir. Tarımsal arazilerin sulanması için büyük önem taşırlar. Barajlardan arazilere açılan kanallarla su taşınır.

 

Barajlarda elektrik üretimi

Akarsulardan akan suyun elektrik üretimi için biriktirilmesi, yaklaşık 100 yıldır uygulanan bir yöntem. Barajların da dahil olduğu elektrik üretim sistemine hidroelektrik santral diyoruz. Çoğu hidroelektrik santral, dört ana bölümden oluşur. Baraj-türbin-jeneratör-enerji iletim hattı. Baraj sayesinde akar suyun su düzeyi yükseltilir, çok miktarda suyun biriktiği geniş bir baraj gölü yaratılır. Barajın göl tarafına bakan duvarının alt kısımlarında, suyun diğer tarafa geçmesini sağlayan, isteğe göre açılıp kapanabilen kapaklar vardır. Kapaklar açıldığında, su aşağı doğru eğimli olan yoldan hızla akmaya başlar ve yolunun üzerindeki türbinin pervanelerine çarparak dönmelerini sağlar. Bir türbin 172 ton ağırlığında olabilir ve dakikada 90 tam devir yapabilir. Su türbinler, yapı olarak yel değirmenlerine benzer. Tek farkları,dönmeyi sağlayan enerji kaynağının rüzgar değil, su olmasıdır. Bu türbin, hareket eden suyun kinetik enerjisini mekanik enerjiye çevirir. Türbin şaft denen bir çubukla jeneratöre, yani elektriği üreten motora bağlıdır. Türbinin hareketiyle jeneratörün içindeki bir dizi elektromıknatıs dönmeye başlar. Bu büyük elektromıknatıslar bir bakır tel bobininin iç kısmında yer alır. Jeneratördeki mıknatıslarla bobinin arasında oluşan manyetik alan, bir elektrik akımı üretir. Böylece türbinden gelen mekanik enerji elektrik enerjisine dönüşür. Burada oluşan akımda transformatörle yüksek voltajlı akım haline dönüştürülür. Daha sonra da enerji nakil hatlarıyla evlere ve işyerlerine iletilir. Baraj gölünden alınarak türbini döndüren suysa boru hatlarıyla dışarı taşınır ve tekrar akarsuya karışır.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.