TAŞIYICI SİSTEM TASARIM FELSEFESİ

 

Taşıyıcı sistem nasıl olmaldıır diye bir soru sorarsak, cevabını yazmak için sayfalar yetmez.Bir sürü şey yazmamız mümkün.Sizlerinde bu konuda bir sürü şey söylemeniz mümkün.Muhtemelen tüm mühendislerin dediğide doğrudur.Ancak, lokal bir takım şeyler yerine , kapsayıcı, işin felsefesine yönelik çözümler üretilirse, mühendiste kendi insiyatifini kullanabilir.Kolonlar katlarda küçülmesin, bi sürü perde kullanın, rijitlik merkezi ile kütle merkezi çakışık olsun, toplantı salonu üst katta olmasın, kolonlar eşit mesafelerde olsun vb gibi şeyler klasik şeyler olupişin kolayına kaçmaktır.Ayrıca bu klasik çözümleri çoğu zaman tam anlamıyle uygulamakda mümkün olmaz.Sonuçta bir yapının  fonksiyonel olmasıda önemlidir.Bu durmda İnşaat Mühendisinin taşıyıcı sistem seçimini kısıtlar.Mühendis yapıyı hem ayakta tutmakla, hemde fonksiyonlarını yerine getirmesini sağlamakla görevlidir.Aslında yapıyı hem ayakta tutmak hem de fonksiyonlarını yerine getirmesini sağlamakla mimarda görevlidir ama, malesef bizim mimarlar yapıyı ayakta tutmakla pek ilgilenmezler.Oysa deprem mühendisliği gibi deprem mimarlığıda vardır.Mimar sadece fonksiyonel olarak bişeyler yapar ve topu mühendise atar.Mühendis debelenip duru.Mimarlarında deprem mimarlığı konusunda gerekli bilince erişmesi gerekir.

taşıyıcı sistem felsefesi

 

 

Şimdi taşıyıcı sistem tasarım felsefesine bakalım.Taşıyıcı sistem oluştururken mühendis 3 şeyi aklından çıkarmamalıdır.

1…Düşey yükler ve deprem yükleri en kısa zamanda zemine iletilmelidir.Bu felsefe taşıyıcı sistem için en önemli felsefedir.Bir kuvvet yapıda ne kadar fazla kalırsa o kadar fazla zarar verme ihtimali vardır.Bu nasıl uygulanabilir peki ?Mesela çok sık saplama kirişlerin yapıldığı proje düşünün.Kirişler yükünü başka kirişlere iletir, o kirişler başka kirişler iletir sonra kolonlara iletilir sonra temele sonra zemine iletilir.İşte saplama kirişler bu felsefeye terstir.Bunun yanında kirişlerin ortasına konan kolonlarda da durum aynıdır.Amaç direk yüklerin kolonlara verilmesi, oradanda yukarıdan aşağı kolonlar vasıtası ile kuvvetin zemine iletilmesidir.Kuvvet uzun yol takip etmeyecek.Kuvvet oluşacak direk kolona iletilecek ve zemine ulaşacak.Son derece basit.

 

2…Taşıyıcı sistemde ilave etkilerin oluşmasından kaçınmak gerekir.Biz bir takım tesirlere göre hesap yapar dizaynımızı yaparız.Ancak hesap haricinde bir takım etkilerin oluşmasına sebep olursak bunlar güvenliği düşürür.Mesela kolon ebatlarının üst katlara gittikçe buyuk miktarda düşmesi ve kolon küçültmenin tek tarafta yapılması gibi.Bu durumda normal kuvvet eksantrisiteye baglı olarak alt kolonda ek bir moment oluşturabilir.Buna örnek saplama kirişin saplandığı kirişte oluşturduğu burulma kuvvetide gösterilebilir.

 

3…Basit taşıyıcı sistem seçimi hem hesaplarda kolaylık sağlar, hemde güvenlik katsayısını artırır.Ne kadar çok hesaplar içinde boğulursak, biliniz ki o derece fazla kabul yapıyoruz demektir.Her kabul ise belli oranda hata riski taşır.Sistemin komplex olması bazı etkilerin gözden kaçması anlamına gelebilir.Basit sistemlerde hem hesap rahat olur, hemde öngörü yeterli güvenliği sağlar.

 

 

Ahmet ÇELİKKOLLU

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

 

 

 

2 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.