İmar kanunu ve ilgili yonetmeliğe göre belli büyüklükten sonraki yapılar için sığınak zorunlulugu vardır.

Hangi yapıda ne miktar sığınak alanı ayrılacaği, sıgınak özellikleri yönetmelikce belirlenmiştir(sığinak yönetmeliği). Binalarin mimari projeleri hazirlanırken, bahsettiğim yönetmelikte belirtildiği şekilde sığinak yeri ayrılır. Belediye(yada ilgili idare) sığınak yeri ayrılmadan yapı ruhsatı düzenleyemez. Yine aynı şekilde, yapı tamamlandığında, diger tüm mekanlar kullanıma hazir dahi olsa, sığınak kullanima hazır hale gelmeden yapıya iskan(yapı kullanma izin belgesi) düzenlenemez. Sıgınaklar ortak alan hükmündedir, tapuya bağlanamaz, özel mülkiyete konu olamaz.

Kullanim amacına göre iki tür sığinaktan bahsedebiliriz. Birincisi basınç sığınakları, ikincisi serpinti sığınakları. Basınç sıģınakları, basınç kuvveti yaratan silahlara karşı yapılan dayanım esaslı sıgınaklardır. Serpinti sığinaklari ise, kimyasal ve biyolojik silahlara karşı yapılan sıginaklardır. Vatandaşin zorunlu olarak, ruhsat asamasinda planlanan sıgınaklar serpinti sığınaklaridir. Basinc sığinaklari zaten devlet tarafından inşaa edilir. Tekrarlamak gerekirse ozel mulkiyetlerde yapılan sığınaklar(kamuda kendi binalarinda yapar) serpinti sığınaklarıdır.

Sığınaklar, ilgili parselde yer altında da yapılabilir, yer üstünde de yapılabilir. Ülkemizde genelde bodrum katlarinda düşünülmektedir.Eğer sığinak tam topraga gömülü değilse, çok az bir kısmı bile toprak üstünde dahi olsa, parselin imar planında gösterilen bahçe mesafeleri içerisine yapılamaz.Binanin diger bölümleri, parselin neresine yapilabiliyorsa, sığınaklarda oraya yapılabilir. Tamamı toprak altında kalacak şekilde projelendirilen sığınaklarda ise durum biraz farklıdır. Tamamı toprak altında kalan sığınaklar, yol tarafındaki cephe hariç yan ve arka bahçe mesafeleri içinde de yapılabilmektedir. Buradaki düsunce tarzı şudur: sıgınak tamamen toprak altında olduğunda, bahçe’nin yukarida kullanılması mümkün oldugundan, bahce mesafelerine de siginağin taşmasına izin verilmiştir. Oysa sığinağin bir kismi dahi toprak üstünde olsa, bahcenin kullanımı kisitlandığından, toprak ustundeki sığınaklarda bahçe mesafelerine taşmaya izin verilmemiştir.

TAKS hesabı olarak sıgınakları degerlendirelim. Eger sığınağin tamamı toprak altında ise, Sığinak TAKS hesabina girmez ve esas yapıda metrekare kaybı olmaz. Ancak sığınağin bir kısmi yada tamamı toprak ustunde ise parselin kullanımi etkilendiginden bu kısımlar TAKS hesabina dahildir. Görüldügü uzere sığinağın tamamen toprak altında yapilması avantajlıdır.

Şimdi konut yapılarındaki durumu inceleyelim.Bir yapı sadece konut amaçli kullanılıyorsa (zemin kat dahil işyeri yok, ticari depo yok, sadece konut), bu takdirde 12 bağimsiz bölüm’e kadar(12 bağimsiz bölüm dahil) sıgınak yapilmasına gerek yoktur. Bunun yanında, binanin konut olarak kullanılan bağimsız bolüm sayısı 12 yada 12 den az olmasina rağmen, binada işyeri, ticari depo gibi bir kullanimda mevcutsa(en az bir isyeri oldugunu duşünün), yapı alanı(emsal’e esas alan) 1500 metrekareden düşuk ise yine sığinak gerekmez. Özetleyecek olursak, yapıda sadece konut olarak kullanılan bağimsız bölümler varsa ve dairelerin sayısı 12 yada daha az ise, metrekareye bakilmadan sığınak yapmak gerekmez. Yapıda 12 yada 12’den az daire olmasina ragmen, en az bir tanede işyeri varsa, bu takdirde işin içine metrekarede girer, bu yapının alani(emsal’e esas alan) 1500 metrekareden düşuk ise sığınak gerekmez, büyükse gerekir. Bu ince ayrintiya dikkat etmek gerekir.

Bir parselde birden fazla bina varsa, her bina icin ayrı siginak hesabi yapılir. Mesela bir parselde iki bina olsun. Binalarin birinde 13 daire olsun, digerinde 12 daire olsun. 12 dairelik yere siginak gerekmez, 13 dairelik yere siginak gerekir ve sadece o yapı için sıginak yeri ayrılır.

Son olarakta konut yapilarinda kaç metrekare siğinak ayrılmalı ona bakalım. Sığınak alanı kişi başina net bir metrekare olacak şekilde ayrilir. Ayrica mutfak ve wc eklenir.Binadaki kişi adedi de bagimsız bölümlere göre belirlenir.Bir odalı konutlarda iki kişi, iki odalı konutlarda üç kişi, üç ve daha fazla odali konutlarda dört kişi yasadıgi kabul edilir. Ornek verelim. Bir bina düşünelim. 13 adet daire olsun.Daireler 3+1 olsun. Daire sayısı 12’den büyük olduğu için bu binaya sığınak gerekir. Oda sayısı her dairede 4 olduğundan, her dairede 4 kişi yasadıgı düşünülür. Bina da toplam 13 daire var dedik.Bu durumda binada 13×4=52 kişi’nin yaşadıği varsayılır. Kişi başına net 1 metrekare sığinak gerektiğınden, 13 daireli bu binada net 52 metrekare+wc+mutfak kadar bir sığinak alanı ayrılmalıdır…

Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR

Önceki İçerikDEPREMDE AYAKTA KALACAK BİNALAR
Sonraki İçerikMÜHENDİSİN İŞ HAYATINDA ÜSLUP
İlkokulu porsuk ilkokulunda okudum. Ortaokulu cumhuryet lisesi orta bölümünde bitirdim. Liseyi yatılı olarak demiryolu meslek lisesinde okudum. Mecburi hizmet için Malatyada TCDD de göreve başladım. TCDD den istifa ederek anadolu üniversitesi inşaat fakültesine kayıt yaptırdım. 1987 yılında Anadolu Üniversitesi mühendislik mimarlık fakültesinde ögretime başladım. Alt yapı firmalarında, inşaat firmalarında ve proje firmalarında çalıştım. (ESKİŞEHİR, İSTANBUL, KÜTAHYA, KARS,BİLECİK,TOKAT VB). Devlet memuru olarak belediyelerde görev yaptım.

3 YORUMLAR

  1. Merhabalar oturduğum binada 13 daire var sığınak yerini dükkana çevirmiş ve bu dükkanda daire olarak oturuluyor binadakiler birlik olup bunu sığınak veya dükkana çevirtebilirmiyiz veya bir daire sahibi çevirttirmeye yeterlimi.
    Bir sorumda bahçe dubleks sahipleri ortak alan olan bahçeyi kendileri kullanmakta ve bahçeye düşen eşyalarımızı almak için dışardan bahçeye kapı açılmasını istemiyor bunun için kapının yapılması için tek dairemi yoksa çoğunlukmu gerekli

    • Bağlı olduğunuz belediyeye giderek şikayette bulunabilirsiniz. Projesinde sığınak olmasına rağmen sığınak olarak kullanılmıyorsa mal sahibi olarak şikayet etme hakkınız elbette var. Sığınak ortak alan olduğu için orada oturan kişi sizin kiracınızdır. Dairelerin tamamını sattıktan sonra müteahhitin herhangi bir söz hakkı kalmamıştır.

      Bahçe dubleks olayına gelinecek olursa da bir binada birden fazla bağımsız bölüm yani daire varsa o alan tüm dairelere alanları oranında pay edilir. Yani bahçe tüm binaya ait ortak alandır.

  2. selamlar üc daireli bir binada sığınak mecburimi iki sığınağa yani bodrum katının kapısının bir şartı varmıdır yani malzeme acısından ahşap metal veya celik kapı olmasında herhangi bir şart varmıdır? Üc asansör olmayan binada özürlü asansörü asansörü isteniyor gerek varmıdır? Dört sığınağa ait yani bodruma ail bölüme ait yer döşemesinde bir şart varmıdır Örneğin parke fanyas gibi Beş sığınak bölümüne ait yani bodruma ait cam olurmu olmazmi bu sorularımın hepsi üc daireli bir binaya istenen şartlar. Cevaplarsanız memnun olurum.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.