Home / YAZARLAR / AHMET ÇELİKKOLLU / GÜÇLÜ KOLON SAYISI…

GÜÇLÜ KOLON SAYISI…

Yuksek sünek taşıyıcı sistemlerde ,yapinin deplasmanla enerji tuketmesi(deprem enerjisi) zorunludur. Dolayisiyle yapinin deplasmanı göcmeden yapması gerekir. Güclu kolon kontrolu bunu saglar. Yuksek sunek yapilar icin kontrolü önenli ve zorunludur.

 

Yüksek sunek bir yapı tasarliyorsaniz her kattaki her düğüm noktası icin her iki yonde de guclu kolon kintrolunu yapmak zorundasınız. Hesabın aslı şu:

 

X-X yonunu düşünelim. Herhangi bir dugum noktasını düşünün(bu hesap tum dugüm noktaları için tekrarlanmali).  Bu düğüm noktasina ust kattan bir kolon, alt kattan bir kolon ,sol taraftan bir kiriş ve sag taraftan bir kiris(genelde) saplanmaktadir.Ust kattan gelen kolon moment tasima gucu kapasitesi ile alt kattan gelen kolonun tasima gucu moment kapasitelerini toplarsiniz.Bu toplama kabaca o dugum noktasina birlesen kolonlarin toplam tasima gücu momenti diyebilirsiniz. Burada taşima gucu momenti hesabinda betonarmede  fcd ve fyd  degerlerini kullanacaksınız.Bu islemden sonra ilgili dugum noktasina soldan ve sagdan saplanan kirislerin uc noktasindaki tasima gucu moment kapasitelerini hesaplayip topluyorsunuz.Yani o dugum noktasindaki kirislerin toplam tasima gücü moment kapasitesini hesaplamis oluyorsunuz. Yine kirislerin moment taşima gücü hesabında yine fcd ve fyd   degerlerini kullanmalısınız. Bundan sonra yapilmasi gereken basit bir kiyaslamadan ibaret. Kolonlarin moment taşima gücü toplami ile kirislerin moment tasima gücü degerlerini  birbiriyle kiyaslanacak. Bizim yapmak istedigimiz kolonlarin guclu olmasini saglamakti. O halde kolon moment tasima gucleri toplami bu kıyaslamada kiris moment taşıma gücü degerlerinden büyuk olmali. Hesap teknigide zaten bu. Yalniz ozellikle celikteki dayanim fazlaligi peklesme vb gibi unsurlarda göz onune alinarak , buldugumuz kiris moment tasima gucü degerleri biraz artırilyor. Bu sekilde guvenlik biraz daha artirilirken, kolonların bir nebze daha güçlu olmasi saglaniyor. Kirislerin moment tasima gucu 1.2 ile carpilarak biraz artiriliyor.

 

Hesabin esasini ogrendikten sonra aklimiza bir soru takiliyor.Biliyorsunuz betonarmede bir yedekleme sozkonusu. Yani bir yardimlasma sozkonusu.Dolayisiyle her kattaki tum dugum noktalarinda bu guclu kolon kontrolü saglanmali mi ? Acaba bu durum bazi birleşim noktalari için gozardi edilebilirmi?

 

Kolonlarin taşidigi kesme kuvvetleri biliyorsunuz rijitlikleri oraninda degisken. Mantik olarak duşündüğümuzde nispeten az kesme kuvvetine maruz kolonlarin bu kontrolu saglamasinin gozardi edilebilecegini söyleyebiliriz.Ama tabii buradada ne kadarlik bir kesme kuvvetinin kücük sayilabilecegı durumu ortaya cikar. Yonetmeliklerde de bu oran nirlenmiştir zaten. Muhendis olarak tek tek her düğum    n oktasinda  güçlü kolon kontrolünü saglayabilirsiniz, boyle bir dizayn yapabilirsiniz. Bu dizayn sizi ekonomiklikten biraz uzaklaştırırken guvenlik katsayinızi biraz daha artirir. Bu gereklimidir , gerekli degilmidir sabaha kadar tartısiriz. Bu isin bir yonu. Yonetmeligimiz guclu kolon kontrolünün her düğum noktasinda saglanması gerektigini söylemiyor. Herhangi bir yon icin digum noktalarinda guclu kolon kontrolünu yapacaksiniz(kat bazinda)  , güclü kolon kontrolünü saglayan ve saglamayan noktalari belirleyeceksiniz.Sonra saglamayan noktalardaki koon ucundaki kesme kuvvetlerini toplayacaksıniz. Topladiginiz bu kesme kuvvetleri , kata gelen kesme kuvvetinin yani kata etkiyen yatay deprem kuvvetinin %30 undan küçükse yada esitse yonetmelik şartlarini saglamissiniz demektir ve projenize devam edebilirsiniz.Ancak bu oran %30 değerini geciyorsa o takdirde guclu kolon gereklerini sağlayamiyorsunuz demektir ve bazi kolonlarin güclendirilmesi gerekir…

Yazilimlarda tum  birlesim bolgelerinde guclu kolon sartlarini saglamaniz, yada %70 oranini yeterli gormeniz mumkundur.Bu tercih muhendise bırakılmıştir. Ancak yonetmwliklerin onerdigi %70 seviyesi yeterlidir.

 

Yazi biterken en ust katlarda  guclu kolon kontrolunun yapilmasinin zorunlu olmadigini hatirlatmak isterim.Cunku ust katta kolonun mafsallasmasi ara kat kolonlari kadar binayi tehlikeye sokmaz.Ayrica en ust katta kolon moment tasima gucu hesabinda ust kattan kolon gelmediginden kapasite her zaman dusuk olur, bu sartin saglanmasi zorlasir gereksizdir de zaten…

 

 

Ahmet CELIKKOLLU

Insaat Muhendisi

ESKISEHIR

0.5.4.1.9.7.3.0.1.5.1

acelikkollu@hotmail.com

Hakkında Ahmet Çelikkollu

İlkokulu porsuk ilkokulunda okudum. Ortaokulu cumhuryet lisesi orta bölümünde bitirdim. Liseyi yatılı olarak demiryolu meslek lisesinde okudum. Mecburi hizmet için Malatyada TCDD de göreve başladım. TCDD den istifa ederek anadolu üniversitesi inşaat fakültesine kayıt yaptırdım. 1987 yılında Anadolu Üniversitesi mühendislik mimarlık fakültesinde ögretime başladım. Alt yapı firmalarında, inşaat firmalarında ve proje firmalarında çalıştım. (ESKİŞEHİR, İSTANBUL, KÜTAHYA, KARS,BİLECİK,TOKAT VB). Devlet memuru olarak belediyelerde görev yaptım.

Ayrıca Kontrol Et

DEPREMDE AYAKTA KALACAK BİNALAR

(Yazı betonarme yapılar düşünülerek yazılmıştır) “Ayakta kalmış bina” ne demek önce onu açıklayayım ki, kavram …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir