Efektif gerilmeye etkin gerilmede diyebilriiz.Zemindeki efektif gerilme, sadece zemin daneleri tarafından taşınan gerilme anlamına gelir.Aklınıza şu gelebilir :Zemine etkiyen gerilmeyi danelerden başka ne taşıyabilir ki ?…

 

Eğer zemin içeriisnde hiç su yoksa(YAS) , tüm gerilmeyi zemin daneleri taşır.YAS olmayan bir yerde, 2 t/m3 yoğunluğa sahip bir zeminde 3 metre derindeki efektif gerilme 2 t/m3 x 3 m = 6 t/m2  dir.Yani bu zeminde 3 metre altta zemin danelerinde 6 t/m2 lik bir gerilme mevcuttur.Bu gerilme efektif gerilmedir.Şimdi bu zeminin tamamının YAS altında olduğunu düşünelim.Yani YAS seviyesi zemin sıfır kotundan başlasın.Bu takdirde gerilmeyi zemin danelerinin yanında, suyun kaldırma kuvvetide taşıyacaktır.Daha doğru bir ifadeyle suyun kaldırma kuvveti nedeniyle zemin danelerinde oluşacak gerilme bir miktar azalacaktır.Bu durumda 3 metre aşağıda zemin danelerinde oluşacak gerilmeyi yani efektif gerilmeyi bulalım.

 

Su olmadan gerilme 3 x 2 =6 t/m2   idi

suyun kaldırma kuvvetinin oluşturduğu gerilme(eksi yönde) 3 m x 1 t/m3 =3 t/m2

Efektif gerilme=danelerdeki gerilme = 6-3 = 3 t/m2   olur…

 

Görüldüğü üzere 6 t/m2 lik gerilme olmasına ragmen bunun 3 t/m2 si su kaldırma kuvvetince karşılanmaktadır.Danelere ise sadece 3 t/m2 lik bir gerilme kalır.İşte bu 3 t/m2 efektif gerilme yani danelerin taşıdığı gerilmedir.Biz su kaldırma kuvvetinin taşıdığı gerilmeye genelde boşluk suyu basıncı deriz.Bizim hesaplarda kullandığımızda efektif gerilme değerleridir.

 

 

Ahmet ÇELİKKOLLU

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.