deprem kuveti nerede olusur
deprem kuveti nerede olusur

İnşaat mühendisliği en kolay mesleklerden ;

Ama deprem olmazsa……..

 

Eğer yapıda deprem kuvvetlerinin nerede oluştuğunu bilirsek, önlem almamız o derece kolaylaşır.Zaten bir İnşaat Mühendisi de deprem kuvvetlerinin nerede ve nasıl oluştuğunu bilmeli…

 

Önce şunu hatırlatalım :

Deprem kuvveti dışarıdan yapıya etkiyen bir kuvvet değildir.Deprem kuvvetleri yapının içinde, yapı tarafından oluşturulur.Bu nedenle deprem kuvveti yerine atalet kuvvetleride demek pek yanlış olmaz.Her ne kadar eşdeger deprem yükü gibi yöntemlerle deprem kuvvetleri sanki dışarıdan yapıya etkitilirmiş gibi gösterilsede bu bir idealizedir.Çizim olarak deprem kuvvetleri dışarıdan etkiyormuş gibi gösterilsede aslında bu gösterim yapının oluşturduğu atalet kuvvetini temsil eder.

 

Deprem kuvveti dediğimiz kuvvet, F=m x a kuvvetidir.Burada F deprem kuvvetini, “m” kütleyi, “a” da hareketin ivmesini temsil eder.Ancak yapıda oluşan deprem kuvvetini bulurken kullandığımız “a” yer hareketinin ivmesi değildir.Buradaki “a” yer hareketi dolayısıyle yapıda oluşan ivme büyüklüğüdür.Yer ivmesi ve yapıda oluşan ivme farklıdır.F=m x a    dan anlaşılacagı üzere,deprem kuvvetinin oluşması için, kütle ve ivme gereklidir.Kütle ne kadar büyükse , yapıda oluşacak atalet kuvveti(deprem kuvveti)  de o derece büyük olur.Düşünce eksenimiz ne kadar fazla kütle, o kadar fazla deprem kuvveti yönünde olmaldıır.Bunu yapıya indirgeyelim.O halde yapıda da nerede kütle yığılmaları varsa o bölgede o derece büyük kuvvetler oluşur.Yapı taşıyıcı sistemlerini düşünün.Betonarme, çelik vb.Taşıyıcı sistemin her noktasında kütle vardır.Dolayısıyle her noktada büyük küçük deprem kuvvetleri(atalet kuvvetleri) oluşur.Şimdi kolonlarla kirişlerin birleştiği düüğüm noktalarını düşünelim.Bu noktalar aynı zamanda mesnet noktalarıdır.Dolayısıyle kütlenin en yoğun olduğu noktalardır.Kolon kiriş birleşim yerlerinde kütleler topaklanmış haldedir.Kütleler büyük olduğundan, bu bölgelerdede büyük deprem kuvvetleri oluşur.Bu anlamda birleşim bölgelerinin dizaynı ve hesabı önem arzeder.Çok farklı bir yapı türü bile karşımıza gelirse, ilk yapmamız gereken kütlelerin toplanma noktasının tespiti olamldıır.Bu noktalara göre deprem kuvvetlerinin idealizesini rahatlıkla yapabilir analize geçebilriiz……

 

 

 

Ahmet ÇELİKKOLLU

İnşaat Mühendisi

ESKİŞEHİR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.